Maxaa keenay in bulshada africanka ah la addonsado qarniyadii hore?


 Marka raad raac lagu sameeyo tariikhda waqooyiga iyo koonfurta america, mid kamid ah qaybaha ugu xanunka badan, taariikhdaasi waa xilligii dadyowga africanka ah lagu guumaysan jiray dhulkaasi.


Boqolaal sano kahor dadyow fara badan ayaa si qasab ah looga musaafuriyay dhulalkoodi kuwaas oo ku yaalay afrika, si ay uga shaqeeyaan dhul beereedyo ku yaalay wadamo fara badan ,kuwaasi oo ka tirsanaa waqooyiga iyo koonfurta ameerica.


Markii ugu horaysay reer yurub ay yimaadaan Qaarada ameerica, qaar kamid ah ganacsatadii yurubyaanka waxay xaqiiqsadeen in ay lacag ay ka samayn karaan,beeraha dalagyada  si ay uga ganacsadaan yurub gudaheeda.


Sidaa darteed si ay usameeyaan ganacsi guulayasta waxay ogaadeen in loo baahan yahay shaqaale ka hawl gala beeraha ay beertaan waliba ku shaqeeya mushaar aan aad ubadnayn, inkastoo ay jireen dadyow yar oo yurubyaan ah oo yimid qaarada ameerica asagoo ku shaqaynaya mushaar aad uyar, taas badalkeeda mulkiilayaashi beeraha waxay raadiyeen adoomo ushaqeeya.


Waxaa xusid mudan in ay jireen dadyow aan saas ubadnayn oo indian (hindiyaan ) ahaa, mulkiilayaashi beeraha waxay ogaadeen in lagama marmaan ay tahay helidda dadka mad madow ee african ka ah.


Habka ay ganacsataasi uheli jireen waxay dhaheen ayagoo ka iibsan jiray boqoradii ka talin jiray galbeedka africa.


Tanina waxay horseeday in ay dagaal baahsan uu ka dhex dilaaco boqorradaasi, sababtoo ah qof walba wuxuu isku dayi jiray in uu gacanta ku dhigo dadyowga ku nool boqortooyada la dariska ah, si uu uga iibsado ganacsatadii ka imaan jiray qaaradda ameerica, ee raadin jiray addoomada.


Ka sakow boqoradaasi u hanqal taagi jiray iibsiga dadyowga african ka ah, waxaa jiray boqorroyar oo faro ku tiris ah oo isku dayi jiray in ay ka hortagaan ka ganacsigan dadyowga african ka ah.


Muddadii udhaxaysay sanadii 1500-1800 in ku dhow 12milyan oo dad yow africa ah ayaa laga soo kaxeeyay Galbeedka africa, ayagoo si qasab ah lagu keenay qaaradda america.

Waxaa jiray dad geeriyooday inta aan laga kaxayn africa, maadaama ay la kulmayeen tacaddiyo foolxun sida jirdil iyo kufsi iwm, halka qaarna ay ku dhex geeriyoodeen maraakiibtii loogu talo galayin lagu geeyo qaaradda ameerica.

Sababtuna waxay ahayd xaalado caafimad darro awgeed oo ka jirtay maraakiibtii oo ay saarnaayeen, iyo ciriiri badan maadama ay dadka tiradoodu ay ahayd mid aad ubadan.


Waxaa midaas sii dheer ka qayb qaadan jirtay dhimashada addoomada cunto iyo biyo la'aan awgeed.

Markii dadyowgii african ka ahaa la keenay qaarada america waxaa lagu amray in ay si qasab ah kaga shaqeeyaan beeraha.


Beerahaasi waxaa lagu beeri jiray suufka iyo sonkorta, natiijo ka dhalatay awgeed shaqada oo aad u adkayd shaqaale badan ayaa geeriyooday iyagoo ku guda jira hawlahooda.


Balse mulkiilayaashu waxay ku badali jireen shaqaale kake oo laga keeni jiray qaaradda africa,  ilaha qaar addoomadii africanka ahaa waxay awood u yeesheen  in ay banaan baxyo kaga soo hor jeestaan dadkii ay u shaqayn jireen.

Addoomada qaar ayaa ka cararay shaqooyinkooda ayagoo ubaxsaday buulalka saxarada, si ay u ilaawaan cadaadiska kaga iman jiray dadka ay ushaqayn jireen.

Dhawr sano kadib dad badan oo yurub iyo america ku nool ayaa ogaaday in addoonsiguuu yahay shay qalad ah.

Sannadkuna markuu ahaa 1830kii, qaybo badan oo ka tirsan maraykanka iyo england( ingiriiska) ayaa laga mamnuucayjiritaanka addoonsiga.


Waxaase xusid mudan in koonfurta maraykanka ay joojiyeen hiigsashada addoonsiga sanadku markuu ahaa 1860kii.

Wadamada qaar sida Brazil iyo cuba(kuuba) addonsiga waxaa la xannibay 1880kii.


Maanta malaayiin ruux oo ku nool waqoiyiga iyo koonfurta ameerica ayaa ah kuwo kasoo farcamay addoomadiilaga keenay africa.

Saamaynta is addoonsigu waxay jirtay jiilal aad ufara badan, waxaana mararka qaar dhaca falal jinsi nacayb ku salaysan oo looga soo horjeedo dadyowga africanka ah, ayadoo la ogsoon yahay in waa hore lasoo af jaray.


Sawir muujinaya qaabkii loola dhaqmi jiray addoonti africa.




Maxaa keenay in la addoonsado african kii ku noola barigaas qaaradda africa ah.


1: bulshadii african ka ahayd oo aaminsana in aan la iska dhicin karin dadka cadaanka ah oo ay yihiin dad lama taabtaan ah kana awood badan dadka madowga ah.

2: aqoon xumo haysay dadka africanka ahaa oo intooda badan ma aysan ahayn dad wax bartay , waxayna ahaayeen beeralay beerahooda ka macaashta.


3: reer yurub amase dadka cadaanka ah ee kasoo jeeda galbeeda uma aysan qabin dadkan madowga ah in ay yihiin dad, waxaase keenay fikradaas iska dhicin la'aan la iska dhicin waayay.

4: Boqorradii markaas maamulayay dhulalka africa oo intoodii badnayd dadkoodii lacag kaga doorbiday, iyagoo dadkii african ka ahaa ay ka iibsanayeen dadka cadaanka ah.

5: cadaankii oo shaqadii wax uqabtay uu waayay  kadibna dadkii ka iibsaday africa amase ka kaxaystay.





Post a Comment

Previous Post Next Post